EURO là giải đấu hội tụ những đội tuyển xuất sắc nhất ở Châu Âu. Mỗi đội tuyển thường sở hữu một đội hình chiến thuật chủ đạo nào đó. Đội tuyển nào muốn thành công đều phải biết vận dụng hiệu quả cách chơi bóng của mình đồng thời phải biết hóa giải được lối chơi của đối phương. Tại EURO 2012 này, cũng giống như một vài đội tuyển khác, tuyển Đức của HLV Jogi Löw nhiều khả năng sẽ sử dụng sơ đồ chiến thuật 4-2-3-1 đang thịnh hành. Tuy nhiên, nếu chỉ dùng mãi một công thức thì sẽ khó thành công. Vậy tuyển Đức đã có những phương án phụ như thế nào? Hãy cùng điểm qua “Những kiểu chiến thuật” mà “Đại bàng Đức” (“Die Adler” – một biệt danh khác của đội tuyển Đức) có thể dùng đến trong kỳ EURO tại Ba Lan và Ukraine mùa hè này. 

Sơ đồ 4-2-3-1

Không cần giới thiệu nhiều, các cổ động viên tuyển Đức đều quá quen thuộc với sơ đồ này. Đây là sơ đồ chiến thuật ưa thích của Đại Bàng Đức trong suốt 4 năm nay. Với sơ đồ 4-2-3-1 vừa đảm bảo tính công mạnh-thủ chắc, tuyển Đức đã thi đấu rất thành công ở vòng loại World Cup 2010 cũng như là ở VCK World Cup 2010 trên đất Nam Phi. Trong suốt hành trình đến với Ba Lan và Ukraine, Die Mannschaft cũng luôn sử dụng công thức 4-2-3-1 để tiêu diệt các đối thủ của họ. Sơ đồ này được Löw áp dụng trong 9 trên 10 trận thi đấu tại vòng loại EURO 2012 và toàn thắng để xuất sắc giành vé đi Ba Lan và Ukraine sớm nhất. Có thể nói các chú Đại Bàng Đức đã sử dụng nhuần nhuyễn và thuần phục cách săn mồi bằng sơ đồ tấn công 4-2-3-1 của họ. Và chắc chắn tại EURO 2012 này, HLV Löw sẽ tiếp tục cho các học trò của mình thi đấu xuất phát với sơ đồ chiến thuật quen thuộc này.

Đội hình tối ưu của sơ đồ 4-2-3-1

Dù đã rất quen thuộc và nhuần nhuyễn với sơ đồ 4-2-3-1 nhưng lối chơi này của Die Mannschaft có thể bị bắt bài và sẽ gặp khó khăn khi đối thủ của họ phòng thủ dày đặc trước sân nhà. Chính vì thế tuyển Đức buộc phải phát triển thêm nhiều lối đánh khác nhau để đối phó với các đối thủ của họ. Trong suốt 2 năm qua kể từ World Cup 2010, HLV Löw đã thử nghiệm một vài phương án mới giúp những chú đại bàng Đức có thêm nhiều cách săn mồi nguy hiểm khác và qua đó giúp họ không còn bó buộc với sơ đồ 4-2-3-1 quen thuộc nữa.

Sơ đồ 4-1-4-1

Đây là sơ đồ biến thể của 4-2-3-1 mà Đức hay sử dụng. Tận dụng việc có nhiều tiền vệ kiến tạo xuất sắc như Toni Kroos, Mesut Özil, Mario Götze, HLV Löw muốn gia tăng sức tấn công cho tuyển Đức để xuyên phá hàng thủ đối phương mỗi khi Die Mannschaft gặp bế tắc với sơ đồ 4-2-3-1. Qua đó, tuyển Đức sẽ đẩy một tiền vệ 6 số lên cao (thường là Kroos hoặc Götze) để chơi ngang hàng với 3 tiền vệ tấn công tạo nên những mũi công phá toàn diện để hỗ trợ cho tiền đạo duy nhất của họ ở phía trên. Với lối chơi này, HLV Löw có thể sử dụng cùng lúc cả Özil và Götze, 2 tiền vệ kỹ thuật nhất mà họ đang sở hữu. Sơ đồ 4-1-4-1 đã được Löw sử dụng đầu tiên trong trận giao hữu thắng Brazil 3-2 vào tháng 8/2011. Trong trận đó, Bastian Schweinsteiger được bố trí chơi ở vị trí tiền vệ phòng ngự duy nhất, Kroos được đẩy cao đá cùng Götze, Podolski và Müller ở hỗ trợ 2 bên cánh. Tuyển Đức thể hiện sức mạnh đáng kể khi ghi 3 bàn vào lưới Brazil. Kể từ đó, Đại Bàng Đức đã sử dụng tiếp lối chơi này thêm 4 lần nữa (6-2 vs Áo, 2-2 vs Ba Lan, 3-1 vs Bỉ, 3-5 vs Thụy Sĩ). Lối đá 4-1-4-1 này sẽ giúp tuyển Đức tấn công đa dạng và đánh thẳng vào mọi hướng phòng ngự của đối thủ. Tuy nhiên việc rút bớt một tiền vệ số 6 sẽ khiến khả năng phòng thủ của Đức yếu đi. Trong những trận dùng sơ đồ này, tuyển Đức đều để thủng lưới. Chính vì thế nếu dùng đến phương án tấn công này, hàng thủ Đức cần phải thi đấu tập trung và chặt chẽ hơn thường lệ để hạn chế những bàn thua xuất phát từ những pha phản công của đối thủ. Đội hình tối ưu của sơ đồ 4-1-4-1 có thể dùng đến như sau:

Đội hình tối ưu của sơ đồ 4-1-4-1

Sơ đồ 3-4-2-1 

Đây là một thử nghiệm gần đây của HLV Löw. Có 2 lý do chính để Löw có ý định dùng đến sơ đồ tấn công này khi cần thiết. Thứ nhất, tuyển Đức có thể phải dùng đến sơ đồ tấn công tổng lực này khi đội tuyển của họ đang bị thua và thời gian giành cho họ không còn nhiều. Thứ 2, tuyển Đức có hai trung vệ Jerome Boateng và Benedikt Höwedes có thể vừa đá trung vệ và đá cánh khá tốt. Đồng thời họ cũng có một hậu vệ cánh Philipp Lahm chơi tấn công cực kỳ xuất sắc. Chính vì hàng thủ đa năng này, HLV Löw có thể chuyển hóa qua lại giữa 2 sơ đồ 4-2-3-1 sang thành 3-4-2-1 dễ dàng. Để thực hiện lối chơi này, HLV Löw sẽ đẩy đội trưởng Lahm đá cao hơn thường lệ, đồng thời một hậu vệ cánh bên kia sẽ được kéo vào để đá với 3 trung vệ. Phía trên hàng công, tuyển Đức có thể dùng cùng lúc 2 tiền vệ tài hoa Özil và Götze để tấn công. Cũng như sơ đồ 4-1-4-1, ưu điểm của sơ đồ 3-4-2-1 này là giúp Đức có được một sức công phá khủng khiếp với sự tấn công từ 3 lớp 4-2-1. Tuy nhiên việc sử dụng sơ đồ rất mạo hiểm và nó là con dao 2 lưỡi. Nó giúp Đức tấn công mạnh hơn rất nhiều nhưng lại cực kỳ nguy hiểm cho hàng thủ 3 người. Trận đấu duy nhất mà Löw thử nghiệm sơ đồ này cho thấy hàng thủ của họ luôn tạo ra nhiều khoảng trống ở 2 cánh đồng thời hàng thủ Đức không thể ngăn cản được những pha phản công nhanh của đối phương. Ba bàn thắng của Ukraine trong trận giao hữu tháng 11 năm ngoái cho thấy rõ điều đó. Tuy nhiên trong lần thử nghiệm duy nhất ấy, HLV Löw đã không có những cầu thủ xuất sắc nhất của mình. Ông phải sử dụng những cầu thủ dự bị như Aogo, Träsch để trám biên, Khedira đá tiền vệ trung tâm mà không có những trụ cột có thể giúp Đức chơi chắc hơn như Lahm, Schweinsteiger. Nhưng một khi có đầy đủ các cầu thủ tinh tú nhất của Đức tại EURO, Die Mannschaft có thể phát huy hết thế mạnh đồng thời hạn chế được những điểm yếu của sơ đồ 3-4-2-1. Từ đó Löw có thể sử dụng đến sơ đồ giàu sức tấn công này trong lúc nguy cấp. Đội hình tối ưu cho sơ đồ này như sau:

Đội hình tối ưu hơn của sơ đồ 3-4-2-1

Sơ đồ 4-4-2

Trong giai đoạn từ EURO 2008 trở về trước, 4-4-2 là sơ đồ chiến thuật ưa thích của HLV Löw. Với sơ đồ này, HLV Löw muốn sử dụng cùng lúc 2 tiền đạo Miroslav Klose và Mario Gomez trên hàng công. Tuy nhiên hiệu quả sử dụng cặp tiền đạo Klose-Gomez cùng lúc chưa đem lại hiệu quả cho tuyển Đức. Từ trận bán kết gặp Bồ Đào Nha ở EURO 2008, HVL Löw đã gần như quên đi sơ đồ 4-4-2. Kể từ sau World Cup 2010, những chú đại bàng Đức cũng chưa bao giờ sử dụng sơ đồ thi đấu này khi xuất phát ở các trận đấu. HLV Löw từng lưu luyến muốn kết hợp lại cặp tiền đạo Klose-Gomez khi tái sử dụng lại lối đá 4-4-2 trong nửa cuối hiệp 2 của các trận thắng Kazachstan 4-2 và thắng Uruguay 2-1. Löw cũng từng có ý định thử nghiệm lại sơ đồ này trong trận giao hữu gặp Ukraine nhưng chấn thương phút chót của Klose khiến cho kế hoạch của ông phá sản. Dù đã không còn sử dụng lại sơ đồ này nhưng không có nghĩa tuyển Đức từ bỏ hẳn. Sơ đồ này Löw đã sử dụng khá thành thạo cho nên ông cũng có thể đem ra sử dụng lại. Nhất là bây giờ trong tay ông có thêm tiền vệ đa năng Marco Reus, người có khả năng chơi như một tiền đạo thực sự. Reus có thể kết hợp với Klose hay Gomez để tạo thành khẩu họng pháo 2 nòng giúp tuyển Đức bắn phá khung thành đối phương. Tuy vậy dù sao khả năng chúng ta thấy Đại Bàng Đức săn mồi bằng chiến thuật 4-4-2 tại EURO 2012 này là rất thấp.

Sơ đồ 4-4-2

Sơ đồ 4-2-4-0

Trong năm qua, bóng đá Đức đã vài lần nhắc đến sơ đồ không tiền đạo này. Với lý do bóng đá Đức càng ngày càng khan hiếm những mẫu tiền đạo cổ điển. Ngược lại nước Đức sản sinh ra rất nhiều tiền vệ tấn công xuất sắc. Chính vì lẽ đó người Đức hướng đến xây dựng một đội hình tấn công với “những số 9 ảo” mà không cần một tiền đạo nào trong sơ đồ 4-2-4-0. Người Đức đã thử nghiệm sơ đồ này tại đội tuyển U21 Đức và tại CLB Hoffenheim. Ở đội tuyển Đức, HLV Löw cũng mới chỉ thử nghiệm hơn chục phút ngắn ngủi sơ đồ này trong trận thua Thụy Sĩ 3-5 gần đây. Có trong tay những cầu thủ tấn công giỏi như Podolski, Reus, Schürrle, Müller, Kroos, Özil hay Götze, HLV Löw hoàn toàn có thể áp dụng lối chơi này nhằm tạo ra một thế trận tấn công hiệu quả. Bên cạnh đó, do vẫn giữa được hai tiền vệ trung tâm, sơ đồ 4-2-4-0 có thể giúp Đức giữ được sự cân bằng ở hàng thủ.  Cho dù hiệu quả tạo ra chưa thực sự nổi bật nhưng với xu thế hiện tại, sơ đồ 4-2-4-0 với 4 tiền vệ tấn công thay cho tiền đạo có thể trở thành một trong sơ đồ chiến thuật nổi bật về sau của tuyển Đức. Biết đâu được tại EURO lần này chúng ta sẽ thấy đại bàng Đức săn mồi bằng phương pháp này khi họ rút Klose ra để tung vào con joker mang tên Marco Reus?

Đội hình có thể sử dụng cho sơ đồ 4-2-4-0

Sơ đồ 4-2-3-1 được tuyển Đức sử dụng thành thạo và chủ yếu trong 2 năm qua ( sử dụng trong 16 trên 21 trận đấu của họ kể từ sau World Cup 2010). Đội tuyển cũng đã thử nghiệm các lối chơi mới. Dù một vài lần thất bại vì nhiều lý do khác nhau (không có đầy đủ tất cả các cầu thủ tốt nhất do chấn thương, thử nghiệm các cầu thủ dự bị vv) nhưng những sơ đồ phụ đã giúp cho Đại bàng Đức có thêm nhiều miếng đánh đa dạng. Tất nhiên, gần như chắc chắn tuyển Đức sẽ xuất phát tại EURO lần này với sơ đồ quen thuộc 4-2-3-1. Tuy nhiên, một khi gặp bế tắc và muốn  có làn gió mới trong lối chơi hay để đối phó với các đối thủ khác nhau, Die Mannschaft có thể chuyển sang sử dụng các sơ đồ chiến thuật khác cho phù hợp. Với khả năng vận dụng nhiều sơ đồ thi đấu cùng lúc, tuyển Đức sẽ ngày càng trở nên nguy hiểm và khó đoán hơn. Hãy chờ xem, những chú đại bàng Đức sẽ đi săn mồi tại EURO lần này bằng những sơ đồ chiến thuật nào?