Ở trận đầu tiên của vòng bảng EURO 2012, tuyển Đức đã có được chiến thắng chật vật 1-0 trước đối thủ Bồ Đào Nha (BĐN). Trong bối cảnh Hà Lan đã để thua 0-1 trước đội tuyển Đan Mạch thì 3 điểm trước BĐN là một kết quả thành công và rất quan trọng với tuyển Đức. Để có được chiến thắng đầu tiên này, đội quân của HLV Jogi Loew đã có một đêm thi đấu rất kiên trì và với một chút may mắn, những nỗ lực không mệt mỏi của họ đã được đền đáp với bàn thắng duy nhất của Mario Gomez ở phút thứ 72 của trận đấu. 

Sơ đồ chiến thuật

Không có chút bất ngờ nào về sơ đồ chiến thuật của 2 đội trong trận đấu. Cả Đức và BĐN vẫn trung thành với những sơ đồ quen thuộc của mình là 4-2-3-1 và 4-3-3 như những dự đoán trước trận. Tuy nhiên HLV Loew của tuyển Đức gây ngạc nhiên khi quyết định sử dụng trung vệ Hummels thay cho Mertesacker để đá cặp cùng Badstuber. Đồng thời ông cũng xếp tiền đạo Gomez đá cắm trên hàng công thay vì Klose, tiền đạo đã đón sinh nhật thứ 34 của mình vào đúng ngày diễn ra trận đấu. Theo trợ lý HLV Hansi Flick phát biểu ngay trước trận đấu thì các quyết định này của Loew dựa trên phong độ và sức khỏe thay vì kinh nghiệm trận mạc của 4 cầu thủ này.

Đội hình ra sân của 2 đội

Ở một vị trí quan trọng khác, không có bất ngờ gì khi hậu vệ Boateng vẫn được tin tưởng để ngăn chặn đội trưởng của BĐN Ronaldo bên hành lang cánh phải cho dù Boateng gặp chút sóng gió nơi hậu trường với scandal mang tên Gina-Lisa. Ở tuyến giữa, tiền vệ Schweinsteiger dù vẫn chưa đạt được phong độ tốt nhất những Loew vẫn tin dùng tiền vệ này. Anh cùng Khedira hoạt động như bản lề khu trung tuyến của tuyển Đức. Phía trên 2 cầu thủ này vẫn là bộ ba quen thuộc Mueller-Oezil-Podolski.

Về phía BĐN thì hoàn toàn không có một sự bất ngờ nào về mặt nhân sự. Nani vẫn ra sân cùng Ronaldo khoái đảo 2 bên cánh. Với sơ đồ 4-3-3, HLV Paulo Bento cho xếp hẳn 3 tiền vệ có thiên hướng phòng ngự Moutinho, Velonso, Meireles. Bộ ba này cùng với hàng tứ vệ Coentrao-Alves-Pepe-Pereira chơi thấp tạo nên một phòng tuyến vững chắc trước khung thành thủ môn Patricio. Lựa chọn đấu pháp phòng ngự phản công trước Đức, BĐN chỉ để một mình Postiga hoạt động đơn độc phía trên nơi hàng công.

Thế chủ động của người Đức

Ngay khi trọng tài Lannoy cất tiếng còi khai cuộc, các cầu thủ Đức nhanh chóng chiếm lấy thế chủ động và cầm trịch trận đấu. Hàng công Đức sớm thử thách hàng phòng ngự BĐN bằng các pha đánh đầu của Gomez khá nguy hiểm ngay phút thứ 2. Khi Đức mất bóng, các cầu thủ của họ cũng nhanh chóng ập vào cướp bóng để lấy lại sự chủ động. Đối phó với sự tấn công của người Đức, BĐN buộc phải phòng ngự số đông nơi sân nhà. Do không thể cầm bóng nhiều, BĐN chỉ trông chờ vào những pha phản công nhanh với những đường chuyền dài và bổng lên 2 cánh cho Ronaldo và Nani. Tuy nhiên, với những đường chuyền như thế, hàng thủ Đức với bộ đôi trung vệ Badstuber và Hummels dễ dàng hóa giải.

Bởi vì thiếu tiền vệ sáng tạo ở tuyến giữa, BĐN gần như không tấn công trung lộ. Khi các tiền vệ BĐN mất bóng thì họ không vội vàng và liều lĩnh dâng lên đoạt lại ngay mà nhanh chóng lùi về phần giữa sân trước vòng 16m50 để phòng thủ. BĐN chủ yếu tránh những pha chuyền bóng chẻ dọc trung lộ từ những đôi chân của Oezil, Schweinsteiger bên phía tuyển Đức. Sự chủ động phòng thủ này giúp cho khu trung tuyến BĐN chơi rất chặt chẽ và kín kẽ.

Vấp phải hàng thủ kín kẽ của đối phương nhưng các cầu thủ Đức hoạt động rất kiên trì, đồng thời luôn chủ động cầm trịch trận đấu. Trong suốt hiệp một và đến trước khi có bàn mở tỷ số ở phút 72, quyền sở hữu bóng hoàn toàn thuộc về người Đức. Thống kê cho thấy trong thời gian này họ cầm bóng hơn 60%. Thậm chí có thời điểm ở hiệp 1 con số này lên tới 90%.

Chiếm thế chủ động, Đức tung ra nhiều cú sút về phía khung thành đối phương hơn BĐN trong hơn 2/3 phút đầu tiên của trận đấu (nguồn opta)

nhưng Đức thiếu sáng tạo trong tấn công

Dù cầm nhiều bóng như tuyển Đức cho thấy họ có vấn đề ở trận đấu này. Đó là cách họ tổ chức tấn công ở trên phần sân của BĐN. Bởi vì BĐN xây dựng hàng phòng ngự 2 lớp 4 hậu vệ – 3 tiền vệ ngay trong vòng cấm nên không thể nào tuyển Đức có thể đánh trực diện đối phương. Cự ly đội hình BĐN khu trung lộ được giữ ổn định và hợp lý  bởi bộ ba tiền vệ Meireles-Moutinho-Veloso. Trong đó Veloso được xếp  theo kèm chặt Oezil khiến cho tuyển Đức buộc phải triển khai tấn công sang 2 cánh Mueller và Podolski. Tuy nhiên, ở trận này ý đồ tấn công đó của Die Mannschaft đã không được thực hiện tốt.

Về mặt lý thuyết, tấn công xuống 2 cánh là giải pháp tốt. Nhất là 2 tiền vệ cánh Nani và Ronaldo của BĐN rất ít khi lùi về hỗ trợ hàng thủ của họ và thường tạo ra nhiều khoảng trống sau lưng 2 cầu thủ này. Tuy nhiên 2 cánh tiền vệ của Đức trận này chơi quá bị động. Thứ nhất hai tiền vệ Podolski và Mueller có quá ít sự hỗ trợ từ 2 hậu vệ cánh là Lahm và Boateng. Ngoại trừ pha dâng lên tạt bóng từ đầu trận của Boateng, ở trận này, cả anh và Lahm hầu như không dâng cao tấn công vì họ không dám mạo hiểm để hở Ronaldo và Nani, 2 cầu thủ có tốt độ và rất khôn khéo. Thống kê cho thấy Lahm và Boateng chỉ có 8 và 5 đường chuyền phối hợp lên cho Podolski và Mueller. Những con số quá ít ỏi. Chính vì thế, khi tấn công cánh, sự phối hợp của Oezil với Podolski bên cánh trái hay Oezil và Mueller bên cánh phải là không đủ mạnh để xuyên thủng hàng thủ BĐN. Các bộ đôi tiền vệ Đức khi tấn công luôn phải đối mặt với các tình huống 2 đánh 3 hoặc 2 đánh 4.

Biểu đồ nhiệt của Lahm và Boateng cho thấy họ hiếm khi dâng cao sâu xuống phầ sân BĐN để tấn công (nguồn uefa.com)

Thêm một yếu tố nữa là 2 tiền vệ Podolski và Mueller không tốt trong các pha 1 đối 1. Bộ đôi này chủ yếu mạnh về tốc độ (Podolski) và có lối chơi thông minh (Mueller). Trong thế trận BĐN tập trung đông phía trong cấm địa, lối chơi của Podolski và Mueller hầu như không phát huy được tát dụng. Bên cạnh đó, sự mệt mỏi sau một mùa bóng dài khiến cho Oezil trận này cũng không có nhiều đường chuyền bất ngờ để gây rối loạn cho hàng thủ BĐN.

Một khi tấn công từ cánh như thế không hiệu quả thì một giải pháp khác là tấn công chuyển cánh nhanh. Khi có bóng, hậu vệ cánh hoặc tiền vệ trung tâm có thể chuyền dài đổi sang cánh đối diện để gây bất ngờ đối phương. Trong trận Boateng đã có một đường chuyền đổi cánh sang Podolski. Trong khi Schweinsteiger và Khedira do bị Meireles và Moutinho theo sát cũng ít khi tung ra những đường kiến tạo như thế. Trong trận này những đường chuyền đổi cánh của Đức là ít và thường không đến đúng địa chỉ. Chính vì không có nhiều pha đổi cánh từ Đức, hàng thủ BĐN có nhiều thời gian để xếp lại đội hình phòng ngự và họ đã khiến cho tuyển Đức gặp bế tắc trong hơn 2/3 trận đấu.

Oezil buộc phải liên tục dạt sang 2 biên để nhận và chuyền bóng (nguồn opta)

Do thiếu sáng tạo từ cả 2 phía, trận đấu trôi đi theo chiều hướng tối tăm và bế tắc. Người Đức đẩy BĐN phải lùi sâu về phía sân nhà khiến BĐN chỉ biết trong chờ những ở những pha phản công nhanh. Tuy nhiên bộ đôi trung vệ Badstuber-Hummels thường dâng cao hỗ trợ các tiền vệ trung tâm và dễ dàng cắt những pha chuyền bóng lên của BĐN. Trong khi đó, tiền đạo duy nhất của họ là Postiga cũng gần như bị cô lập hoàn toàn với phần còn lại. Không thể khai triển lối chơi phản công nhanh. BĐN cũng chỉ biết bám víu vào những phá bóng cố định. Và họ suýt thành công sau pha sút bóng đụng xà ngang của Pepe ở phút cuối hiệp 1. Tuy nhiên đó là pha bóng nguy hiểm hiếm hoi của họ trong hiệp 1.

Hummels và Badstuber chơi rất gần 2 tiền vệ trung tâm và dễ dàng hóa giải các pha bóng dài và bổng của BĐN (nguồn UEFA.com)

Mong manh sau khi ghi bàn

Tuy thiếu sáng tạo trong tấn công nhưng những nỗ lực kiên trì của các cầu thủ Die Mannschaft cuối cùng cũng được đền đáp. Ở phút 72 từ pha tạt của Khedira bên cánh phải, bóng có chút đổi hướng đến đúng vị trí Gomez. Tiền đạo này đánh đầu hiểm hóc ghi bàn duy nhất của trận đấu trong niềm vui vỡ òa của các cổ động viên Die Mannschaft. Bàn thắng quí báu của Gomez là phần thưởng giành cho sự nhẫn nại chờ thời của người Đức. Bàn thắng đó cũng đáp lại sự tin tưởng mà HLV Loew đã giành cho tiền đạo Gomez trong trận này.

Tuy nhiên sau khi ghi bàn thắng, các họ trò của HLV Loew có phần quá trận trọng lùi sâu để bảo toàn tỷ số. Thay vì tiếp tục cầm nhiều bóng và khống chế trận đấu thì tuyển Đức lại bị BĐN áp đảo ở 15 phút cuối trận. BĐN sau bàn thua buộc phải đẩy cao đội hình tấn công. Hai cánh Coentrao và Pereira thường xuyên dâng cao để phối hợp cùng Ronaldo và Nani. Điều này khiến cho Boateng và Lahm cực kỳ vất vả để chống đở. Những pha đi bóng lắt léo của Nani và Ronaldo từ 2 cánh khiến cho hàng thủ Đức có phần bị kéo dãn ở trung tâm và lộ ra nhiều khoảng trống để BĐN khai thác. Chỉ trong hơn 10 phút cuối trận, BĐN đã tung ra 6 trong tổng số 12 cú sút về phía khung thành tuyển Đức trong khi Đức không có thêm pha sút bóng nào. Phút 88, BĐN suýt nữa san bằng tỷ số khi Varela (vào thay Meireles phút 80) trống trải sút bóng trong vòng cấm nhưng sự xuất sắc của thủ thành Neuer đã cứu thua tuyển Đức. Phút 91 Nani cũng có một tình huống sút bóng gần sát vòng 5m50 nhưng bị Badstuber ngăn chặn thành công.

Tuy bị mất thế trận sau khi ghi bàn nhưng tuyển Đức đã may mắn giữ vững được thành quả cuối cùng. Sự xuất sắc của Neuer và bộ đôi trung vệ Badstuber và Hummels đã giúp tuyển Đức vượt qua được những pha sóng gió cuối trận. Chiến thắng 1-0 mong manh và có chút may mắn nhưng đó là thành quả xứng đáng giành cho những nỗ lực không biết mệt mỏi của đội tuyển Đức.

SAu khi ghi bàn, Đức không thể tung ra thêm được cú sút nào về phía khung thành BĐN (nguồn opta)

Kết luận

Đức – BĐN có thể là một trận đấu không thật sự đáng xem về khía cạnh thưởng thức những pha bóng đẹp. Hai đội bóng đều thiếu sự đột biến và sáng tạo trong tấn công. Phía bên BĐN thì không có một tiền vệ dẫn dắt lối chơi. Trong khi tiền vệ Oezil đã không thể tỏa sáng do sự kèm cặp của Veloso. Dù vậy, xét về mặt chiến thuật phòng ngự, hai đội đã thi đấu khá xuất sắc. Lối chơi phòng ngự kín kẽ mà HLV Paulo Bento giăng ra trước khung thành đã rất thành công nếu như không có sự xuất sắc của Gomez. Trung vệ Hummels của Đức đã có một trận đấu xuất sắc nhất của mình kể từ khi khoác áo Die Mannschaft. Anh xứng đáng với niềm tin của Loew, xứng đáng là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu. Màn trình diễn tuyệt vời của Hummels giúp cho người hâm mộ Die Mannschaft đỡ lo lắng hơn về bộ đôi trung vệ của họ trong những trận đấu về sau. Trong lượt trận tới, Đức sẽ đại chiến với Hà Lan (lúc 1h45 ngày 14/6), còn BĐN sẽ thi đấu với Đan Mạch (lúc 23h ngày 13/6).