Hôm nay là một ngày trọng đại trong lịch sử bóng đá Đức: Kỷ niệm sinh nhật 50 năm của Bundesliga. Đúng ngày này 50 về trước, liên đoàn bóng đá Đức (DFB) đã có một cuộc họp biểu quyết tại Dortmund về việc thành lập một giải bóng đá chuyên nghiệp cho Tây Đức. Lúc 5h45 chiều, kết quả biểu quyết đã được thông báo: 26 phiếu chống, 103 phiếu thuận. Và Bundesliga ra đời, trở thành giải đấu chuyên nghiệp ở cấp độ cao nhất của bóng đá Tây Đức trước đây cũng như là liên bang Đức thống nhất sau này.

Hơn một năm sau, ngày 24/8/1963, mùa bóng đầu tiên của Bundesliga chính thức được bắt đầu. Chỉ 58 giây sau tiếng còi khai mạc, tiền đạo Timo Konietzka của Borussia Dortmund đã ghi bàn vào lưới Bremen. Đó là bàn thắng đầu tiên trong lịch sử Bundesliga và nó báo hiệu một tương lai tươi sáng và hấp dẫn cho giải đấu. Bàn thắng đầu tiên ấy đến rất nhanh. Nhưng để có được một giải đấu với trật tự và cấu trúc thống nhất cho nước Đức thì nó phải kéo dài qua nhiều thập kỷ.

Bundesliga ra đời đã mở ra một trang sử mới cho bóng đá Đức

Những nỗ lực đầu tiên 

Ý tưởng về một giải đấu thống nhất toàn Đức đã được thai nghén từ năm 1932. Thời đó, chủ tịch DFB Felix Linnemann đã bày tỏ ước muốn có một “Reichsliga”, giải đấu giành cho các CLB xuất sắc nhất của Đức tranh tài để chọn ra một nhà vô địch đích thực. Lúc này, hệ thống giải thi đấu bóng đá của Đức được chia ra thành những giải khu vực nhỏ gọi là các giải Oberliga. Các CLB đứng đầu từng khu vực sẽ trải qua tiếp 1 một vòng chung kết để chọn ra nhà vô địch cuối cùng. Tuy nhiên những liên đoàn bóng đá khu vực (Regionalverbände) lúc ấy đã chống lại ý tưởng của Lennemann và từ chối đồng ý việc hình thành một giải Reichsliga.

Sau chiến tranh thế giớ thứ 2, nước Đức bị tách ra thành Đông Đức và Tây Đức. Phía Đông Đức, các giải đấu khu vực đã được liên đoàn bóng đá Đông Đức (DDR) thống nhất thành một giải duy nhất DDR-Oberliga. Trong khi đó, phía Tây Đức vẫn giữ cấu trức các giải khu vực riêng như trước đó.

Hệ thống các giải Oberliga không phải là một giải đấu chuyên nghiệp nhưng các CLB và cổ động viên Đức rất hài lòng. Đặc biệt hơn, những người ủng hộ thệ thống giải nghiệp dư lại có nhiều cớ để ủng hộ cho quan điểm của mình. Đó là các CLB giải Oberliga khi tham gia các giải Châu Âu cũng đạt được một số thành công nhất định. Ở các giải châu Âu, Dortmund cùng Schalke lần lượt lọt vào tứ kết, Hamburg lọt vào bán kết và Eintracht Frankfurt thậm chí lọt đến chung kết cup C1 khiến cho họ rất hài lòng. Hơn nữa, việc Tây Đức vô địch World Cup năm 1954 làm cho những người ủng hộ hệ thống giải Oberliga thêm có lý do để ủng hộ giải nghiệp dư mà không quan tâm đến việc tiến lên chuyên nghiệp.

Vì thế những ý tưởng về một giải đấu chuyên nghiệp luôn vấp phải những sự phản đối từ những người theo chủ nghĩa nghiệp dư.

Nỗ lực của Franz Kremer

Tuy nhiên, với những người có tầm nhìn rộng, việc tiến lên chuyên nghiệp là một điều bức bách khi hệ thống giải Oberliga có nhiều điểm yếu.

Đầu tiên, ở từng khu vực giải Oberliga luôn có sự phân lớp giữa các đội mạnh và các đội yếu. Và chức vô địch quốc gia dường như chỉ là cuộc chơi của các CLB mạnh. Chính vì thế, điều này dẫn đến sự thiếu tính cạnh tranh trong giải đấu. Cho nên nó cũng làm cho trình độ các CLB khó đuổi kịp các CLB của các giải Anh, Ý hay Tây Ban Nha, nơi đã hình thành giải đấu chuyên nghiệp từ lâu.

Thứ hai, với cấu trúc của một giải nghiệp dư, vấn đề tài chính luôn bị giới hạn. Các cầu thủ không nhận được sự đối đãi tốt về mặt tài chính và dễ dàng bị lôi kéo bởi những CLB nước ngoài, những nơi sẵn sàng trả lương và tiền thưởng rất cao. Từ sau World Cup 1954, danh tiếng của các cầu thủ Đức thêm nổi tiếng và họ khó tránh khỏi sự chèo kéo của CLB nước ngoài. Điều này vị HLV đội tuyển quốc gia lúc bấy giờ là Sepp Herberger hoàn toàn không thích vì ông sẽ khó có cơ hội theo dõi họ thi đấu và CLB Đức cũng ngày càng yếu đi.

Herberger là một HLV luôn muốn xây dựng một đội tuyển quốc gia mạnh. Sau thành công bất ngờ tại Bern năm 1954, ông biết rằng đội tuyển quốc gia cần phải có nhiều hơn nữa các cầu thủ hay. Chỉ có giải đấu quốc gia có tính cạnh tranh cao mới cung cấp cho ông những cầu thủ giỏi. Quan điểm của vị HLV này cũng được Hermann Neuberger, người sau này trở thành chủ tịch DFB ủng hộ nhiệt liệt. Vì thế cả hai luôn đấu tranh cho ý tưởng thành lập một giải thi đấu thống nhất giữa các CLB mạnh nhất Tây Đức.

Franz Kremer, vị cha đẻ của Bundesliga (ảnh:http://www.stickerfreak.de)

Nhưng trong nhóm những người ủng hộ cho một giải đấu chuyên nghiệp thì vai trò lớn nhất phải kể đến Franz Kremer, vị chủ tịch CLB 1. FC Köln. Kremer là một người có tầm nhìn xa trông rộng. Ngay từ năm 1948 ông đã sát nhập 2 CLB bóng đá tại thành phố Köln để thành lập CLB 1. FC Köln, một CLB có mô hình hoạt động chuyên nghiệp và hiện đại đầu tiên tại Đức. Năm 1949, ông đã đòi hỏi cần có một giải đấu chuyên nghiệp toàn nước Đức nhưng không thành công. Đến năm 1958, trong cuộc họp của DFB, lần nữa ông cố gắng thuyết phục việc thành lập giải đấu chuyên nghiệp nhưng vẫn không thành công.

Có thể nói Herberger, Neuberger và đặt biệt là Kremer chính là những người cha đẻ của giải đấu chuyên nghiệp cao nhất nước Đức. Những nỗ lực đấu tranh của họ cuối cùng đã được đền đáp xứng đáng khi Bundesliga ra đời.

Sự ra đời của Bundesliga

Dù luôn vấp phải những sự phản đối từ những người theo chủ nghĩa nghiệp dư, nhưng cả ba Kremer, Herberger và Neuberger không ngừng đấu tranh cho ước muốn tiến lên chuyên nghiệp của mình. Năm 1961, Kremer một lần nữa thay mặt cho Liên đoàn bóng đá khu vực tây Đức gửi yêu cầu chính thức lên DFB cho việc hình thành giải đấu chuyên nghiệp Đức. DFB đồng ý có một cuộc biểu quyết vào năm 1962. Trước kỳ biểu quyết, vẫn còn rất nhiều băn khoăn trong việc ủng hộ hay chống đối. Nhưng khác với hai lần trước, lần này Kremer đã được ủng hộ từ những kết quả ngày càng yếu kém của bóng đá Đức ở trên đấu trường quốc tế. Đầu tiên việc đương kim vô địch Tây Đức là CLB Nürnberg bị Benfica hạ nhục 6-0 ở trận lượt về tứ kết cup C1 năm 1962 và bị loại (dù lượt đi thắng 3-1). Ba tháng sau, họ tiếp tục bị 1. FC Köln, một CLB đang theo mô hình chuyên nghiệp của Kremer đè bẹp 4-0 tại vòng chung kết giải quốc gia. Những kết quả này cho thấy sự thắng thế của chủ nghĩa chuyên nghiệp trước chủ nghĩa nghiệp dư cũng như sự yếu kém của CLB giải Oberliga so với các CLB nước ngoài. Chưa hết, trên phương diện đội tuyển quốc gia, sau 1954, đội tuyển thi đấu ngày càng tệ hơn ở các kỳ World Cup. Đặc biệt thất bại đáng thất vọng ở tứ kết World Cup 1962 tại Chile của Tây Đức như giọt nước tràn ly và nó khiến cho những người ủng hộ cho một giải chuyên nghiệp của Đức thêm quyết tâm hơn.

Và kết quả đã rõ ràng. 103 phiếu ủng hộ thành lập giải đấu chuyên nghiệp, chỉ có 26 phiếu chống. Giải Bundesliga chính thức được ra đời. Đó là ngày 28/7/1962 tại căn phòng Goldsaal của hội trường Westfalen tại Dortmund. DFB ấn định Bundesliga sẽ chính thức khởi tranh từ ngày 24/8/1963, đúng 34 năm sau ngày ra đời của giải Tây Ban Nha và Ý, 75 năm sau giải ngoại hạng Anh. Một trang sử mới được mở ra cho bóng đá Đức.

Bundesliga đã được khai sinh. Đúng như ước vọng của Kremer, Herberger và Neuberger. Nhưng vẫn còn đó nhiều khó khăn cần được giải quyết để cho giải đấu được chính thức bắt đầu. Những gì đang chờ đợi bộ ba trên sau ngày 28/7/1962? Đón xem phần sau của câu chuyện sẽ được đăng tải trong loạt bài “50 năm Bundesliga” vào đầu tuần tới.