Mùa giải kỷ niệm 50 năm Bundesliga đã kết thúc. Thật ra Bundesliga vẫn còn đó, hứa hẹn sẽ rất hấp dẫn với 2 trận đấu play-off giữa Hoffenheim và Kaiserslautern nữa. Nhưng dù sao thì những kết quả chính của mùa giải đã được biết đến. Bayern vô địch tuyệt đối với vô số kỷ lục, G.Fürth và Düsseldorf cũng đã xuống hạng, Freiburg và Frankfurt bất ngờ với các suất dự Europa League, tiền đạo Kießling là vua phá lưới vv.

Nhưng liệu Bayern có thực sự thống trị tuyệt đối, Kießling là vua phá lưới nhưng có phải là tiền đạo hay nhất? Vì sao một đội bóng hạng trung như Freiburg lại có được thành công? vv Những câu hỏi như thế rất nhiều. Tờ Thời báo Nam Đức đã tổng hợp và phân tích những số liệu thống kê của mùa bóng kỷ niệm 50 năm này để giải thích nhiều thắc mắc về mùa bóng. Những con số khô khan nhưng đã nói lên rất nhiều điều thú vị về mùa bóng này.

Gomez là tiền đạo hiệu quả nhất

Liệu HLV tuyển Đức Jogi Löw sẽ phớt lờ Kießling đến khi nào? Có thể là cho đến khi ông thôi làm HLV tuyển Đức. “Kieß” trong mùa bóng này đã chứng minh cho nhiều người thấy rằng anh lẽ ra phải có một suất ở tuyển Đức. Nhờ bàn thắng muộn vào lưới HSV ở vòng cuối, Kießling đã giành giải vua phá lưới. Tiền đạo 29 tuổi của Leverkusen đã ghi được 25 bàn thắng, 1 bàn nhiều hơn tiền đạo Lewandowski của á quân BVB. Alexander Meier (Frankfurt) với 16 bàn, Mario Mandzukic (Bayern) và Verdad Ibisevic (Stuttgart) với 15 bàn lần lượt xếp sau đó.

Top 10 vua phá lưới Bundesliga 2012-13 (ảnh: sueddeutsche.de)

Nhưng Kießling thật sự là tiền đạo hay nhất ở Đức? Löw có lẽ sai lầm nếu tiếp tục sử dụng Mario Gomez mà bỏ qua Kießling? Ở Bayern mùa này. Gomez đã bỏ lỡ giai đoạn đầu của mùa bóng vì chấn thương. Nhưng sau khi lành lặng, HLV Jupp Heynckes vẫn ưa dùng Mandzukic hơn là sử dụng tiền đạo 27 tuổi. Kết quả là Gomez chỉ thi đấu có 21 trận, anh ghi được 11 bàn. Số bàn thắng chưa bằng một nửa của Kieß.

Kießling rõ ràng chiếm ưu thế hơn hẳn. Tuy nhiên nếu phân tích kỹ những số liệu thống kê sẽ cho thấy vì sao Löw vẫn tin tưởng ở tiền đạo to con của Bayern. Và nếu Heynckes sử dụng anh nhiều hơn, có lẽ Gomez còn có nhiều thứ để thuyết phục hơn nữa. Thật ngạc nhiên, Gomez là tiền đạo hiệu quả nhất mùa này.

Gomez chỉ mất trung bình có  79.7 phút để ghi một bàn thắng. Bỏ xa con số mà vua phá lưới Bundesliga cần đến. Kießling phải trải qua trung bình 120.7 phút để ghi bàn, kém hiệu quả hơn hẳn. Ngay cả chân sút Lewandowski cũng phải cần 108.1 phút/bàn, kém hơn Gomez đến khoảng 30 phút.

So sánh giữa Gomez và Kießling

Những thống kê trên chưa bao gồm các trận đấu ở DFB-Pokal, nơi mà Gomez gây ấn tượng bởi cú hat-trick vào lưới Wolfsburg ở bán kết. Tuyển thủ Đức chỉ mất có 6 phút để ghi ba bàn ở các phút 80, 83 và 86 sau khi được tung vào sân phút 77. Rõ ràng nếu thêm những bàn này vào, sự hiệu của của Gomez còn ấn tượng hơn.

Tuy nhiên, ở một hạng mục khác, Gomez lại kém hơn hẳn Kießling. Tiền đạo Bayern chỉ có 1 pha kiến tạo thành bàn và 6 lần tạo cơ hội gây nguy hiểm cho khung thành đối phương. Trong khi đó, những con số của Kieß lần ấn tượng hơn rất nhiều (6 pha kiến tạo thành bàn, 67 pha kiến tạo cơ hội). Tiền đạo Leverkusen ít hiệu quả hơn Gomez, nhưng lại chơi đồng đội hơn nhiều.

Vị trí thủ môn

Ở vị trí thủ môn tuyển Đức, cũng có nhiều tranh cãi mùa này. Nhất là sau khi Weidenfeller được HLV Jürgen Klopp ca ngợi là thủ môn xuất sắc nhất của Đức, nhưng lại chưa bao giờ khoác áo đội tuyển. Sự thật thì thủ thành Dortmund đã có một mùa giải tuyệt vời, có lẽ là màn trình diễn tốt nhất trong sự nghiệp của thủ môn 32 tuổi này, đặc biệt là ở Champions League mùa này.

Top 10 thủ môn có số lần cản bóng nhiều nhất (ảnh: sueddeutsche.de)

Tuy nhiên, có chút ngạc nhiên là trong top 10 thủ môn cản phá bóng nhiều nhất lại không có tên Weidenfeller. Dẫn đầu danh sách này là Ron-Robert Zieler của Hannover với 146 lần cứu bóng, Fabian Giefer của Düsseldorf (128 lần) và Rene Adler của HSV (122 lần) xếp sau đó. Cùng với Weidenfeller, thủ môn Neuer (cả 2 xếp thứ 14, 15) cũng nằm ngoài top 10. Neuer với 66 lần cản phá bóng, khá xa so với con số của Zieler. Vậy liệu Neuer có phải là thủ môn kém hơn? Tất nhiên là không.

So sánh giữa Neuer và Zieler

Mục thống kê trên bao gồm số lần một thủ môn cản phá bóng, thành công và cả khi bị thủng lưới. Nếu xét kỹ hơn trong con số đó thì Neuer có tỷ lệ cản phá bóng thành công đến 78.6%, đứng đầu thống kê này. Trong khi đó Zieler chỉ có 70.2%, đứng giữa bảng. Ở một thống kê khác cho thấy thủ môn của Bayern rõ ràng chơi rất tốt: anh thường xuyên giữ sạch lưới sau mỗi trận (18 lần). Sự thật thì thủ môn này cũng được lợi nhờ vào hàng thủ chắc chắn của Bayern (chỉ để thua 18 bàn). Neuer đôi khi không cần phải làm việc nhiều.

Trong khi đó, Zieler khó để phàn nàn rằng anh ít khi được thử thách. Con số lần phải cản phá bóng cao của anh cũng liên quan đến việc anh xếp thứ 3 ở khía cạnh để thủng nhiều bàn nhất (62 bàn thua). Thủ môn này chỉ có 8 trận để sạch lưới, thua xa Neuer. Anh hơn Neuer ở con số bắt gọn bóng (67 so với 47). Những con số mà Zieler xếp vị trí cao có lẽ là nhờ vào phong cách chơi phòng ngự phản công mà HLV Slomka của Hannover áp dụng, thậm chí cả khi thua bàn họ vẫn chơi như thế. Cho nên, hàng thủ của đội bóng vùng Hạ Saxony này lúc nào cũng bị đặt trong tình trạng bị tấn công, hẳn nhiên là nhiều hơn so với Bayern rồi. Bayern, trái lại, dùng lối chơi cầm nhiều bóng, tấn công đối thủ liên tục cho nên thủ môn của họ ít phải chịu nhiều nguy hiểm hơn các đội khác.

Sự hiệu quả trong tấn công

Những cái nhìn sâu hơn ở mục này nói lên nhiều điều thú vị. Bayern rõ ràng được dự đoán là sẽ dẫn đầu bảng xếp hạng này. Quả đúng vậy, với 17% tỷ lệ tận dụng thành công các pha tấn công để ghi bàn, họ xếp nhất bảng. Vì khai thác tốt các cơ hội, Bayern ghi 98 bàn, nhiều nhất. Thật ngạc nhiên, Hannover lại có tỷ lệ tận dụng cơ hội thành công ngang bằng với Bayern. Điều đó cho thấy đội bóng của HLV Slomka chơi thứ bóng đá phòng ngự phản công hiệu quả đến chừng nào.

Tỷ lệ tận dụng cơ hội thành công của các đội tại Bundesliga 2012-13 (ảnh: sueddeutsche.de)

Ở hàng thủ Hannover để thủng lưới khá nhiều, như đề cập ở phần thủ môn, nhưng hàng công của họ lại thi đấu rất tốt. Các tiền đạo Mohammed Abdellaoue (8 bàn), Mame Diouf (12), Didier Ya Konan (7) và Arthur Sobiech (5) cho thấy chất lượng tốt của hàng công Hannover. So với các lối chơi khác, Hannover cho thấy sự hiệu quả của thứ bóng đá mà họ áp dụng. Cũng khá ngạc nhiên khi xếp đồng hạng 4 ở hạng mục này là Fortuna Düsseldorf. Dù vậy, đội bóng vùng sông Rhein chỉ có 39 bàn thắng, cho thấy họ tạo không nhiều các cơ hội tấn công.

Tình hình khá trái ngược với 3 đội FC Augsburg (7%), Fürth (7%) và Stuttgart (10%). Ba đội này rõ ràng là kém hiệu quả nhất ở khâu ghi bàn. Augsburg chỉ có 33 bàn, Stuttgart thì gần như phụ thuộc vào chân sút Ibisevic (15 bàn) để ghi tổng cộng 37 bàn trong mùa của họ. Chân sút tốt nhất của Fürth là Nikola Fjurdjic chỉ ghi được 5 bàn. Các cầu thủ khác chắc chắn là ít hơn rồi. Hai tiền đạo Gerald Asamoah và Christopher Nöthe của họ thậm chí còn tệ hơn: cả hai tổng cộng ra sân 30 lần nhưng không ghi nổi một bàn thắng.

Nhưng làm thế nào mà một đội tận dụng cơ hội chỉ xếp hạng trung bình như Freiburg lại nằm ở nhóm đầu bảng xếp hạng Bundesliga? “Die Breisgauer” chỉ có tỷ lệ 10% ở mục tận dụng cơ hội nhưng là đội bóng gây bất ngờ nhất mùa này. Bí quyết là ở chổ đội bóng của HLV Streich được tổ chức rất tốt (chỉ để thua 40 bàn) và chơi tấn công rất táo bạo. Đội bóng này không có nhiều cầu thủ xuất sắc nhưng cũng ghi được 45 bàn thắng. Sức mạnh của họ nằm chủ yếu ở hàng tiền vệ: Max Kruse và Jonathan Schmid (cùng 11 bàn) là những chân sút tốt nhất của đội.

Đội bóng trẻ nhất

Werder Bremen đã có một mùa giải kém cỏi. Đội bóng từng 4 lần vô địch Bundesliga chỉ kịp trụ hạng ở vòng áp chót, điều đó là không thể chấp nhận được. Kết quả là HLV Thomas Schaaf ra đi. Schaaf rõ ràng khiến cho CLB thất vọng vì ông là chịu trách nhiệm dẫn dắt đội bóng. Dù sao thì CLB cũng tự hào ở một điểm: Bremen là đội bóng trẻ nhất Bundesliga 2012-13.

Độ tuồi trung bình của 18 đội ở Bundesliga mùa này (ảnh: sueddeutsche.de)

Độ tuổi trung bình của Bremen theo thống kê của Opta là 23.22, không có đội nào trẻ hơn. Đội bóng trẻ thứ 2 là Hoffenheim với tuổi trung bình là 23.58 và việc liệu họ có trụ hạng thành công sau 2 trận play-off vẫn còn để ngỏ. Vậy có thể kết luận: đội càng trẻ, càng ít thành công? Không, hoàn toàn không phải thế. Đội trẻ thứ 3 là Bayer Leverkusen (23.58 tuổi) xếp thứ 3 Bundesliga mùa này. Freiburg (xếp thứ 5 tại Bundesliga) là đội trẻ thứ 4 (23.79 tuổi), trong khi á quân Dortmund là đội có tuổi đời trẻ thứ 5 với trung bình 23.9 tuổi.

Vậy đội càng trẻ thì càng thành công đó chứ. Dù sao thì có một điều có thể thấy rằng: đội bóng có nhiều cầu thủ trẻ thì càng dễ bị “rút ruột tài năng” hơn. Freiburg bây giờ đã trải nghiệm được những gì Borussia Mönchengladbach nếm trải mùa trước. Rất nhiều cầu thủ của họ sẽ ra đi vào cuối mùa: Max Krus (25 tuổi) sẽ sang Glabbach, Johannes Flum (25 tuổi) và Jan Rosenthal (27 tuổi) thì sẽ đến Eintracht Frankfurt, Daniel Caligiuri (25 tuổi) cũng đang bị Wolfsburg ve vãn.

Trong khi đó, tin đồn là hậu vệ 21 tuổi Daniel Carvajal chơi rất xuất sắc mùa này của Bayer Leverkusen sẽ trở lại Real Madrid, còn tiền vệ 22 tuổi André Schürrle thì có thể chuyển sang Chelsea. Và một điều ai cũng biết, tiền vệ 20 tuổi Mario Götze của BVB đã bị FC Bayern cỗm mất.

Cuối cùng, nhắc đến trẻ thì cũng phải kể đến già. Đội bóng già nhất mùa này là Mainz 05 (26.66 tuổi), theo sau là Augsburg (24.74). Đội bóng vô địch Bayern là đội lớn tuổi thứ 3: độ tuổi trung bình của họ là 25.5.

Chuyền bóng

Đội trưởng Heiko Westermann của HSV cùng đồng đội đã có một trận đấu rất đáng quên trong mùa khi thua Bayern 2:9 tại Munich. “Không có lời giải thích gì thêm. Thật là đáng xấu hổ cho chính mình, cho đội bóng. Những gì chúng tôi thể hiện không thể tin được. Tôi nghĩ chúng tôi đã biếu Bayern đến 7 bàn,” hậu vệ này cho hay sau trận đấu thất vọng đó. Nhưng Westermann cũng có thể tự hào khi xếp nhất ở bảng thống kê dưới đây.

Top 10 cầu thủ chuyền bóng nhiều nhất mùa này (ảnh: sueddeutsche.de)

Với tổng cộng 2136 đường chuyền, cầu thủ 29 tuổi này rõ ràng là người cung cấp bóng nhiều nhất mùa giải. Anh cũng dẫn đầu ở thống kê về số lần phá bóng giải nguy. Westermann đứng đầu ở những BXH này có lẽ nhờ vào vị trí thi đấu của anh: là trung vệ, anh cần phải giải vây nhiều tình huống nguy hiểm, luôn đưa bóng lên với những đường chuyền ngắn an toàn, mạo hiểm là thứ không bao giờ có đối với anh.

So với đội trưởng của HSV thì người xếp thứ 2 là Bastian Schweinsteiger thi đấu ít hơn (28 trận, 2072 đường chuyền), lại còn 1 lần bị thay ra. Chính vì thế, Westermann, người có số phút thi đấu khá nhiều (tổng cộng 3034 phút) là vua chuyền bóng cũng không có gì lạ. Cũng có thể nói Westermann là Xavi của Bundesliga ở khâu chuyền bóng.

Vậy Westermann có phải là người chuyền bóng tốt nhất? Câu trả lời là không. Bởi vì, thứ nhất, dễ dàng tìm thấy những người chuyền bóng tốt hơn và cũng chơi phòng ngự như anh (hậu vệ Dante, Lahm hay tiền vệ phòng ngự Rode). Thứ 2, có một cầu thủ chuyền bóng tốt hơn rất nhiều nhưng bảng tống sắp chuyền bóng không có tên. Tên anh ta là: Holger Badstuber. Trung vệ thuận chân trái của Bayern có thể sẽ là người chuyền bóng nhiều nhất và tốt nhất nếu anh không phải chỉ chơi có 12 trận vì một chấn thương nghiêm trọng. Tệ lệ chuyền bóng thành công cho đồng đội của Badstuber cực kỳ ấn tượng: 92.9%, rất là chắc chắn. Trong con số đó ở Westermann “chỉ” 81.8%.

So sánh giữa Badstuber và Westermann

Một điểm mạnh nhất của trung vệ Badstuber chính là những đường chuyền bổng dài và sâu rất chính xác từ hàng thủ lên cho các tiền đạo. Các tiền đạo Leverkusen và kế đến là Dortmund cũng rất bận rộn để đón những đường chuyền bổng như thế này từ đồng đội. Hai đội xếp thứ 3 và 2 này luôn có xu hướng chơi bóng nhanh và chuyền thẳng lên phía trên. Nhưng xét về tỷ lệ đường chuyền thành công thì không có cầu thủ nào của 2 đội trên xếp hạng trong hàng top (vì chuyền càng dài và bổng thì càng ít chính xác).

Tắc bóng và tranh chấp tay đôi

Nếu xét về số lần phá bóng giải nguy thì hậu vệ Westermann của HSV lần nữa xếp nhất. Trung vệ 29 tuổi này có 245 lần trong 34 trận chặn bóng từ các đợt tấn công của đối phương. Xếp thứ 2 là trung vệ Philipp Wollscheid của Leverkusen với 241 lần can thiệp. Nikolce Noveski của Mainz với 230 lần, xếp thứ 3.

Top 10 cầu thủ có số lần phá bóng giải nguy nhiều nhất (ảnh: sueddeutsche.de)

Nhưng cần chú ý: trong top 10 bảng này không có bất kỳ một cầu thủ nào của Bayern hay BVB. Lý do: 2 đội bóng hàng đầu nước Đức này luôn áp đảo và cầm trịch thế trận với thời gian cầm bóng nhiều cho nên hàng thủ của họ ít bị đặt trong tình trạng bị tấn công. Đặc biệt với đội bóng của HLV Heynckes, họ chỉ tấn công đối thủ dồn dập chứ ít khi nào có chiều ngược lại.

Ví dụ cho dễ thấy, trung vệ Dante của Bayern hiển nhiên là một trong những trung vệ xuất sắc nhất Bundesliga nhưng trong 29 trận chỉ có tổng cộng 80 lần phải phá bóng giải nguy. Jérôme Boateng qua 26 trận 78 lần phải can thiệp. Dựa trên thống kê về số lần cản phá bóng, thật khó để tìm ra trung vệ nào xuất sắc. Nó hẳn nằm ở một thống kê khác.

Tỷ lệ tắc bóng thành công được tính bằng kết quả phần trăm như tỷ lệ thắng và thua trong tranh chấp tay đôi. Kết quả dễ dàng cho thấy tỷ lệ tắc bóng thành công này của Dante và Hummels cao hơn so với Westermann. Dante trong 51 lần tắc bóng, thành công đến 82.4%. Hummels đạt 78.2%, trong khi Westermann chỉ có 77.3%.

So sánh giữa Buyten và Dante

Thống kê về tranh chấp bóng bổng hay tỷ lệ thắng trong đối đầu cũng cung cấp nhiều thông tin về chất lượng của hàng thủ. Một kết quả thật đáng mừng là những tỷ lệ này của các cầu thủ Bundesliga là sát nhau. Hiếm có cầu thủ nào tỏ ra vượt bậc ở những tỷ lệ trên. Trung vệ cao 1m97 Van Buyten được biết đến với khả năng không chiến tốt. Sự thật, theo thống kê của Opta, tỷ lệ thắng trong tranh chấp bóng bổng của Buyten là 76.3%.Đồng đội Dante, người thấp hơn đến 10cm, kém hơn với 71.6%. Tuy nhiên trung vệ người Bỉ thua hẳn đồng đội ở tỷ lệ thắng trong tranh chấp tay đôi khi chỉ thắng có 59.5%, trong khi Dante đạt 65.2% và Westerman của HSV là 66.7%.

-Lược dịch từ sueddeutsche.de