Ngày nay, những bản hợp đồng quảng cáo trên áo đấu là một trong những nguồn thu quan trọng của các CLB bóng đá. Ở Bundesliga, 18 CLB của giải đấu cao nhất nước Đức nhận về khoảng 138 triệu euro tài trợ trong mùa giải 2012-13 từ việc in quảng cáo trên áo đấu. Bayern dẫn đầu với khoản thu 23 triệu euro từ đối tác Deustche Telekom trong mùa giải năm ngoái (và có thể lên đến 30 triệu vào năm 2017). Hãng Volkswagen trả cho Wolfsburg 20 triệu euro mỗi năm để in logo của hãng lên trước ngực Bầy Sói. Những CLB nhỏ như Augsburg hay Greuther Fürth cũng nhận được 1,5 đến 2,2 triệu euro từ các nhà tài trợ AL-KO và Ergo Versicherung[*]. Đó đều là một trong những nguồn thu quan trọng của mỗi CLB ở Bundesliga. Nhưng để có được những khoản thu từ việc quảng cáo trên áo đấu như ngày nay, các CLB Bundesliga đều phải cảm ơn Günter Mast và Eintracht Brauschweig, những cái tên đã tạo ra một cuộc cách mạng thực sự lĩnh vực tài trợ trên áo thi đấu tại Bundesliga.

Để được quảng cáo trên áo Schalke 04, hãng khí đốt Gazprom phải tài trợ CLB này 18 triệu euro mỗi năm (ảnh: schalke04.de)

Günter Mast là ai?

Günter Mast được sinh ra vào năm 1926 ngay tại Braunschweig. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, ông theo học ngành kinh tế tại thành phố cảng Hamburg. Sau đó ông có một thời gian ngắn làm việc cho bộ phận tài chính của Braunschweiger Zeitung (Thời báo Braunschweig).

Đến năm 26 tuổi, Mast gia nhập công ty của người chú Curt Mast và sau này trở thành người điều hành của công ty gia đình này trong thập niên 60. Công ty đó tên là Mast-Jägermeister, nổi tiếng với thương hiệu rượu Jägermeister.

Günter Mast (ảnh: welt.de)

Günter Mast không phải là một người ưu thích những môn thể thao. Tuy nhiên ông là một doanh nhanh thông minh và nhạy bén. Ông nhận thấy rằng ngày càng nhiều công ty tham gia tài trợ cho các sự kiện thể thao, thậm chí như công ty Martini & Rossi còn có hẳn một đội đua mô tô. Chính vì thế, đến đầu năm 1972, Mast đã bước chân vào môn thể thao mô tô để quảng bá cho thương hiệu Jägermeister của mình.

Chỉ vài tháng sau, trong một lần được mời đến tham dự một bữa tiệc cùng với các nhân vật cao cấp, Mast phát hiện hầu như mọi người bỗng biến mất vào buổi chiều. Ông tìm mãi và thấy bọn họ đang tụ tập ở dưới nhà bếp để coi một trận bóng đá quốc tế. Từ đó một ý tưởng mới đã nảy ra trong đầu của người doanh nhân thông minh này.

“Đó là lúc tôi nhận ra rằng mình đã sai khi định kiến rằng bóng đá Đức chỉ là môn thể thao cho các tầng lớp thấp hơn,” Mast về sau này đã cho biết. Lúc đó ông đã vỡ ra rằng: “Thông qua bóng đá, bạn có thể tiếp cận đến mọi thành phần của xã hội.”

Nhưng làm thế nào để Mast chen chân vào môn bóng đá. Việc mua hay thành lập một đội bóng như ông từng làm với môn đua mô tô là không thể lúc đó. Ngay cả việc cho in quảng cáo trên các áo thi đấu ở thời điểm đó vẫn còn bị liên đoàn bóng đá Đức (DFB) và ở nhiều giải đấu hàng đầu khác cấm nghiêm ngặt.

Thật ra Mast không phải là người tiên phong cho việc quảng cáo trên áo đấu tại Đức. Trước đó vào năm 1967, Wormatia Worms, một CLB ở giải hạng nhì đang trong tình trạng gần như sắp phá sản, đã gửi đơn xin phép DFB để được in chữ CAT, biểu tượng của Caterpillar – một nhà sản xuất các dụng cụ xây dựng, lên áo đấu của họ. Nhưng sự từ chối thẳng thừng của DFB đã chôn vùi ý tưởng này. Thứ duy nhất được phép in trên ngực áo đấu của cầu thủ chỉ là logo của đội bóng mà thôi.

Mast và CLB Eintracht Braunschweig

Eintracht Braunschweig là một đội bóng tại quê nhà của Mast. Họ từng bất ngờ vô địch Bundesliga mùa giải 1966-67 bằng đội hình chẳng có nổi một ngôi sao. Nhưng 5 năm sau chức vô địch Bundesliga ấy, Braunschweig đang gặp nhiều khó khăn cả trong và ngoài sân cỏ. Vụ bê bối mua chuộc và dàn xếp tỷ số nổi tiếng ở Bundesliga năm 1971 để lại hậu quả rất nặng nề cho CLB. Rất nhiều cầu thủ, trong đó có những cầu thủ quan trọng như Lothar Ulsaß hay Max Lorenz bị cấm thi đấu. CLB đang rất chật vật với những kết quả trên sân cỏ. Sân vận động của họ trở nên vắng vẻ vì khán giả nhà đang quay lưng với họ, khiến gánh nặng về tài chính thêm chồng chất và CLB phải gánh một khoản nợ chi phí sân đến 350.000 Mark.

Eintracht Braunschweig ra đời từ năm 1895, sử dụng hình ảnh con sư tử đỏ – biểu tượng của thành phố để làm logo truyền thống cho mình (ảnh: t-online.de)

Mast muốn bước chân vào thế giới bóng đá để quảng bá thương hiệu Jägermeister của mình. Eintracht Braunschweig cần một sự hỗ trợ về tài chính để sống sót! Điều đó đã đưa cả hai đến với nhau vào mùa hè năm 1972. Cho đến nay vẫn không rõ bên nào đã liên hệ với nhau trước, cũng như khoản tiền mà công ty của Mast tài trợ cho CLB là bao nhiêu, có nơi nói là 500,000 Marks trong 5 năm, có nguồn khác khẳng định là 800,000 Marks. Nhưng có một điều chắc chắn là sự kết hợp của 2 bên đã mở ra một trang mới trong lịch sử của việc tài trợ trên áo đấu trong làng bóng đá Đức.

Nhắc lại, ở thời điểm đó, việc in quảng cáo trên áo đấu là hoàn toàn bị cấm. Việc quảng cáo trong bóng đá chỉ thông qua các bảng quảng cáo hoặc thông báo trên sân vận động. Nhưng Mast đến với Braunschweig không phải chỉ muốn thế. Ngoài việc muốn cứu giúp đội bóng, ông còn muốn thương hiệu của mình được quảng bá khắp nơi chứ không chỉ gói gọn ở trên sân của Braunschweig. Mast muốn cái tên Jägermeister được in lên trước ngực các cầu thủ. Nhưng bằng cách nào? DFB đã cấm chuyện đó!

Và cuộc cách mạng của Mast cùng Braunschweig

Mast và Ernst Fricke, chủ tịch đương thời của CLB Braunschweig thường hay rủ nhau đi uống bia. Một lần, sau vài vòng bia, họ đã nảy sinh ra một ý tưởng độc đáo. Ngay sau đó, Mast và Fricke đã cùng với CLB đấu tranh không ngừng cho ý tưởng ấy.

Tháng 8/1972, CLB Braunschweig gửi đơn xin phép DFB cho họ quảng cáo Jägermeister trên áo đấu. Kết quả không nằm ngoài dự kiến, yêu cầu này của họ đã bị từ chối. Vì thế Mast và Fricke chuyển sang kế hoạch B. Đầu tháng 1/1973, CLB lấy ý kiến để chuyển đổi logo CLB, từ hình ảnh con sư tử truyền thống sang hình đầu của một con hươu, chính là biểu tượng của Jägermeister. Có một vài ý kiến phản đối, nhưng đa số là tán thành với tỷ lệ áp đảo (145 phiếu thuận: 7 phiếu chống). Ý tưởng chuyển đổi logo này là của chủ tịch Fricke, nhưng Mast là người dẫn đầu cuộc chiến pháp lý giữa Eintracht với DFB.

DFB có thể cấm các CLB quảng cáo trên áo đấu nhưng họ không thể cấm các CLB thay đổi huy hiệu của đội bóng. Họ cũng không ngờ rằng hình ảnh con hươu trên áo Braunschweig, logo mới của CLB chính là biểu tượng của Jägermeister. DFB sau đó hoàn toàn bất lực khi đội bóng này tiếp tục phóng to kích cỡ nó lên đến 18 cm. Không những thế, vị trí của logo còn được dịch chuyển từ phía ngực bên trái vào ngay chính giữa. Chiếc áo với logo mới này được dự định sẽ ra mắt khoảng 19 ngày sau ngày biểu quyết của CLB. Đó là ngày 27 tháng 1/1973, trong trận đấu sân nhà tiếp Offenbach.

Logo ” Jägermeister” mới in trên ngực áo các cầu thủ, thay thế logo sư tử đỏ cũ (ảnh)

Một ngày trước khi trận đấu này diễn ra, thư ký của giải Bundesliga Wilfried Straub đã gọi điện yêu cầu Braunschweig ngừng ngay cuộc cách mạng này. Nhưng Braunschweig vẫn tỏ ra trước sau như một. Vài giờ sau họ nhận tiếp một bức điện thông báo cấm việc sử dụng áo mới “cho đến khi tất cả những tài liệu đệ trình được kiểm duyệt bởi hội đồng giải đấu.” Klaus Gerwien, cựu cầu thủ Braunschweig nhớ lại rằng, CLB đã phải nhân nhượng bởi vì họ được biết rằng “trọng tài Eschweiler đã được chỉ đạo không cho trận đấu bắt đầu nếu chúng tôi [Braunschweig] mặc áo không hợp lệ.”

Nhưng việc này chỉ khiến ngày ra mắt áo mới của Braunschweig bị trì hoãn lâu hơn mà thôi. Sớm muộn gì liên đoàn giải đấu không phải kiểm duyệt xong các tài liệu yêu cầu. Và thật sự thì DFB cũng không thể làm gì hơn ngoài việc chấp nhận cho phép Braunschweig sử dụng logo mới, nhưng với điều kiện phải giảm kích cỡ xuống còn 14 cm.

Ngày 24, tháng 3/1973, trọng tài Franz Wengenmayer phải làm một công việc rất đặc biệt mà ông chưa bao giờ thực hiện trước đó: ông phải dùng thước để kiểm tra kỹ lưỡng kích cỡ của logo trên áo đội Braunschweig và gọi điện báo cáo về cho DFB. Sau khi mọi thứ đã kiểm tra xong, Wengenmayer mới cho trận đấu giữa đội chủ nhà và Schalke 04 bắt đầu. Eintracht Braunschweig trở thành CLB Đức đầu tiên có quảng cáo trên áo đấu. Một trang sử mới đã sang trang trong lịch sử bóng đá Đức.

Chỉ 7 tháng sau, DFB phải chính thức cho phép các đội được quyền quảng cáo trên áo đấu để tránh việc CLB thay nhau đổi huy hiệu như cách mà Mast và CLB Braunschweig đã làm. Cuộc cách mạng của Mast đã thành công. Lần lượt Duisburg (với nhà tài trợ Brian Scott), Düsseldorf (Allkauf), Frankfurt (Remington) và Hamburg (Campari) theo chân họ. Sau đó là cả giải đấu.

Mast đang giới thiệu logo mới của Eintracht (ảnh: nrd.de)

Cuộc cách mạng mà Mast tạo ra trong việc tài trợ trên áo đấu đã cứu Braunschweig và nhiều CLB khác thoát khỏi gánh nặng về tài chính. Dù vậy ông cũng không thể cứu CLB thoát khỏi sự sa lầy trên sân cỏ. Việc thiếu vắng quá nhiều cầu thủ do bị cấm thi đấu, Braunschweig đã phải xuống hạng vào cuối mùa giải 1972-73.

Về phần Mast, dù CLB rớt hạng nhưng ông vẫn tiếp tục tài trợ cho đội bóng quê hương. Thậm chí đến năm 1983, ông còn lên nắm giữ chức chủ tịch CLB. Lần này ông còn thuyết phục được CLB đổi sang tên mới “Jägermeister Braunschweig”. Tuy nhiên, trong cuộc chiến thứ 2 với DFB, Mast đã thất bại. Đến năm 1985, Mast rời khỏi làng bóng đá, CLB Braunschweig cũng lần thứ 3 xuống hạng. Đó cũng là lần cuối cùng mọi người nhìn thấy Braunschweig ở Bundesliga, cho đến khi CLB này quay trở lại trong mùa giải năm nay 2013-14. Và cũng chỉ 2 năm sau ngày Mast rời CLB, đội bóng này cũng bỏ logo đầu con hươu đặc trưng của Jägermeister để quay trở lại với biểu tượng con sư tử đỏ truyền thống của CLB.

Günter Mast đã rời bóng đá từ đó nhưng ông đã góp phần thay đổi bóng đá Đức rất nhiều như lời nhận xét của huyền thoại Paul Breitner, người từng có khoảng thời gian chơi cho đội bóng này dưới thời của Mast: “Ông ấy có lẽ đã đem lại một bước ngoặc lớn nhất trong lịch sử bóng đá Đức.”

Ngày nay, hình ảnh con hươu đặc trưng của Jägermeister trên áo đấu của Eintracht Braunschweig cũng như Günter Mast đã không còn nữa (ông mất ngày 28 tháng 2 năm 2011). Nhưng việc quảng cáo trên áo đấu vẫn còn đó, và là một phần không thể thiếu của bóng đá Đức. Hàng triệu euro mà các CLB Bundesliga nhận được từ việc in quảng cáo trên áo đấu mỗi năm là một nguồn thu lớn, giúp cho các CLB giảm đi rất nhiều về gánh nặng tài chính. Tất cả đều nhờ vào cuộc cách mạng của Günter Mast và Eintracht Braunschweig.

Tổng hợp từ:

-http://de.wikipedia.org/wiki/Trikotwerbung

-http://espnfc.com/columns/story?id=579804&sec=europe&root=europe&cc=4716

-http://www.braunschweiger-zeitung.de/sport/eintracht/als-die-werbung-auf-das-trikot-kam-id941823.html

-http://www.ndr.de/sport/fussball/50jahrebundesliga/braunschweig2433.html

[*]Số liệu của mùa giải Bundesliga 2012-13 từ http://www.handelsblatt.com/bis-2017-fcb-verlaengert-sponsorenvertrag-mit-telekom/7040078.html