Quy định 5 của UEFA (Liên đoàn bóng đá châu Âu) quy định rằng “việc trở thành thành viên của UEFA được mở cửa đối với các hiệp hội bóng đá quốc gia … đặt trụ sở tại một quốc gia được Liên Hợp Quốc công nhận là một quốc gia độc lập.” Tuy nhiên, có một ngoại lệ cho quy định này áp dụng cho các liên đoàn bóng đá của Anh, Scotland, Bắc Ireland và Wales. Vì sao vậy?

Anh, Scotland, Bắc Ireland và Wales không phải là một quốc gia riêng lẻ tại Liên Hợp Quốc. Thay vào đó, họ là các thành viên của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland – viết tắt là “Vương quốc Anh”). Lý do cho ngoại lệ của UEFA là bởi vì các quốc gia này đã có liên đoàn bóng đá của riêng mình từ rất lâu trước khi FIFA và UEFA được thành lập. Các quốc gia này có bốn liên đoàn bóng đá lâu đời nhất trên thế giới và các đội tuyển đại diện cho các liên đoàn này đã thi đấu các trận đấu quốc tế trong nhiều thập kỷ trước khi FIFA và UEFA ra đời. 

Vì vậy, các đội tuyển bóng đá quốc gia thực ra không đại diện cho một quốc gia hay một đất nước cụ thể, mà chỉ đại diện cho một liên đoàn bóng đá. Điều này cho thấy rằng trong bóng đá, khái niệm đội tuyển bóng đá quốc gia không hoàn toàn phản ánh đất nước nào đó mà chỉ là một liên đoàn bóng đá đang thi đấu.

Với khái niệm như trên, Đức cũng từng có một thời gian ngắn có 2 đội tuyển song song cùng tồn tại, cùng đại diện cho Đức trên đấu trường quốc tế, nhưng lại thuộc 2 liên đoàn bóng đá khác nhau. Một thuộc về DFB (liên đoàn bóng đá Đức) mà có lẽ ai cũng biết đến. Còn đội tuyển Đức kia là đội nào? Đội tuyển này đã giành ngôi á quân World Cup 1931.

Khoan, World Cup 1931? Vâng, đúng vậy! Tuyển Đức này đã giành huy chương bạc tại một kỳ đại hội bóng đá thế giới năm 1931! Vậy đội tuyển này là đội nào, thuộc liên đoàn bóng đá nào nào? Số phận của nó ra sao? Hãy cùng DieMannschaft ngược dòng lịch sử tìm hiểu.

Có nhiều lý do mà tại sao nhiều quốc gia có một phần lịch sử bóng đá bị giấu kín, đầy đội bóng mà ít người biết đến, mặc dù chúng từng là các đội chính thức thi đấu các trận đấu chính thức. Có thể do ảnh hưởng của chính trị, chiến tranh, hay thời gian làm con người lãng quên đi quá khứ. Và đội tuyển “quốc gia” của Đức do Arbeiter-Turn- und Sportbund (ATSB) đưa ra sân đã có số phận như vậy.

Hình ảnh trận đấu giữa Đức và Đan Mạch ngày 23.6.1931 tại Ottakring ở thủ đô Viên, nước Áo

Arbeiter-Turn- und Sportbund (tên viết tắt là ATSB) là Liên đoàn Thể thao và Tập luyện viên Công nhân) là một tổ chức thể thao quốc gia của Đức. Tổ chức này tồn tại từ năm 1893 đến năm 1933. Như tên gọi của nó cho thấy, ATSB là một tổ chức cánh tả chính trị được thành lập trực tiếp phản đối các tổ chức thể thao như Liên đoàn bóng đá Đức (DFB), mà nó coi là quý tộc, tư sản và bảo thủ. Đa số trong số trong các bạn chưa từng nghe về ATSB có lẽ sẽ cho rằng chúng ta đang nói về một nhóm nhỏ lạ lùng, nhưng điều đó không thể sai hơn được.

Năm 1930, ATSB có khoảng 1,2 triệu thành viên và hơn 8.000 đội bóng đá được quản lý bởi tổ chức này. Tổ chức này giám sát một giải vô địch bóng đá quốc gia và cũng có một đội hình được tuyển chọn thi đấu với các tổ chức thể thao của người lao động khác từ các quốc gia khác nhau. ATSB kiên định tránh sử dụng thuật ngữ “đội tuyển quốc gia” vì cho rằng cụm từ này mang nghĩa chauvin* và cuồng tín (Ghi chú: Chủ nghĩa Sô-vanh (chauvinism) là một chủ nghĩa dân tộc cực đoan cho rằng nhóm hoặc dân tộc của mình là thượng đẳng và chính nghĩa còn những dân tộc hay nhóm khác là yếu đuối, hạ đẳng và đáng khinh.)

Nhưng nếu đội tuyển được tuyển chọn bởi DFB đáng được gọi là đội tuyển quốc gia, thì điều tương tự cũng có thể được nói đến đội tuyển của ATSB, vì nó đại diện cho một liên minh toàn Đức. Và theo quy định của UEFA sau này, đó cũng là một đội tuyển Đức thực sự.

Trong khi năm 1930, kẻ thù giai cấp – những cầu thủ chuyên nghiệp – đã chọn ra nhà vô địch thế giới đầu tiên của họ thì Liên đoàn bóng đá Đức (DFB) đã không tham dự giải đấu chuyên nghiệp này tại Uruguay vì họ khăng khăng giữ vững nguyên tắc nghiệp dư và sợ chi phí du lịch quá đắt đỏ. Nhưng ngay cả trong trận chung kết bóng đá thế giới cho người lao động World Cup 1931, hay chính xác hơn là Olympic 1931 của giới công nhân diễn ra tại Châu Âu, trên đất nước Áo láng giềng, cũng không có đội tuyển DFB nào. Bóng đá Đức khi ấy được đại diện bởi đội tuyển của ATSB.

ATSB xuất phát từ phong trào tập luyện thể dục. Khi nhiều vận động viên bắt đầu lập kế hoạch theo chiều hướng quốc gia, một phong trào ngược dòng đã tập hợp.

Các câu lạc bộ bóng đá đã được thành lập từ năm 1911 và từ năm 1920, giải vô địch quốc gia được tổ chức thường niên, như một sự lựa chọn xã hội chủ nghĩa thay thế cho giải vô địch của các câu lạc bộ DFB. Đội vô địch đầu tiên là TuSpv Fürth và đội cuối cùng giành được danh hiệu là Nürnberg-Ost vào năm 1932.

Từ đầu, ATSB đã chống lại sự thương mại hóa của thể thao và những bất cập của tư bản trong các trận thi đấu. Trong bóng đá, điều đó gồm sự “thô bạo của bóng đá”, chủ nghĩa bản địa hoặc chủ nghĩa dân tộc. Trong các trận đấu được tổ chức dưới logo ATSB, những giá trị khác được đại diện thay cho DFB, một tổ chức chính thức không chính trị nhưng thuộc tư bản.

Vì vậy, thay vì hát Quốc ca từng nước, việc hát chung Quốc ca Quốc tế trước trận đấu là hình ảnh thường thấy. Thường thì các đội bóng đối thủ sẽ chạy vào sân tay trong tay, cầu thủ của cả hai đội được pha trộn trên ảnh đội hình, và sau đó có một quy tắc không viết ra: khi một quả phạt đền được coi là không công bằng, người sút phạt đền sẽ đá bóng nhẹ nhàng vào tay thủ môn.

Từ năm 1924, ATSB đã tạo ra một đội tuyển quốc gia Đức riêng cho các trận đấu giao hữu, đội tuyển Đức này đã giành được chức vô địch tại giải đấu bóng đá Olympic của người lao động lần đầu tiên vào năm 1925. Và sau đó 6 năm, đội tuyển này cũng đã vào đến tận chung kết của kỳ thế vận hội lần 2.

Tuyển Đức và Phần Lan ra sân trong trận chung kết 1925 (ảnh http://www.arbeiterfussball.de)

Bàn thắng của Seeler ở phút 75 giúp đội bóng vô địch còn hy vọng lập lại kỳ tích. Đó là bàn thứ 10 của tiền đạo từ SC Lorbeer 06 Hamburg tại giải đấu, đưa ông trở thành vua phá lưới. Tuy nhiên, trong trận chung kết này vào ngày 26 tháng 7, đội tuyển Đức đã thất bại trước đối thủ truyền kiếp trên sân vận động Praterstadtion ở Viên trước 60.000 khán giả. Với chiến thắng căng thẳng 3-2, Áo đã giành chiến thắng tại giải đấu bóng đá Olympic 1931 của người lao động và trở thành đội bóng mạnh nhất thế giới trong môn bóng đá. Cụ thể là bóng đá của những người công nhân toàn thế giới.

Erwin Seeler, người đã ghi bàn vào trận chung kết để giúp đội tuyển quốc gia của Liên đoàn thể thao công nhân Đức vào năm 1931, tên thật là Erwin, làm việc tại cảng Hamburg. Không ai khác, ông là cha của Dieter và Uwe Seeler – huyền thoại bóng đá Đức sau này. Chính ông đã truyền đam mê bóng đá cho hai con trai của mình. Ngoài ra, ông còn có tinh thần kỷ luật và chăm chỉ, nhưng “ông không thích những người yếu đuối”, con trai Uwe kể lại và ngưỡng mộ cách “con chó săn” này đã hoàn thành công việc và chơi bóng đá không được trả tiền. “Ông ta chưa bao giờ than phiền.”

Erwin Seeler là một ngôi sao trong bóng đá Hamburg. Với ông, Lorbeer 06 đã giành được chức vô địch liên bang vào năm 1929 và 1931. Trong chín trận đấu cho đội tuyển Liên đoàn ATSB, ông đã ghi được 11 bàn thắng. Không có gì ngạc nhiên khi nhiều câu lạc bộ thượng lưu thuộc DFB quan tâm đến ông. Những vụ mua người như vậy không phải là điều hiếm. Có thể đã có tiền đổ vào trong quá trình chuyển nhượng, mặc dù điều này cũng bị cấm tại DFB. Những cầu thủ đã chuyển nhượng sau đó đều phải đối mặt với sự phản đối chính trị từ báo chí công nhân. Erwin Seeler cũng không ngoại lệ, anh chuyển đến Victoria Hamburg, một câu lạc bộ thượng lưu vào năm 1932. “Mọi thứ đều rất nghiêm khắc ở Lorbeer,” Uwe Seeler kể lại. “Ông ấy đã nhận được 10 đồng, đó là để làm một điều gì đó khác. Nhưng vì điều đó, ông ấy đã bị la mắng. Ông ấy cảm thấy mọi thứ đều quá đáng.”

Uwe Seeler (đứng thứ 2 từ trái qua) trong đội hình của SC Lorbeer vô địch năm 1929 (ảnh http://www.arbeiterfussball.de)

Trong gia đình Seeler, họ trân trọng tinh thần lao động nhưng không có sự chi phối của chính trị. Việc Erwin ban đầu chơi bóng đá trong đội bóng lao động là do ông sống tại Hamburg-Rothenbaum, và có đội bóng Lorbeer 06 tại đó. “Ngay cả khi chơi cho DFB, người ta chỉ có thể nhận được… một vài cân khoai tây”, Uwe Seeler cho biết. Sau khi chuyển đến Victoria Hamburg, Erwin không còn được mời vào đội tuyển quốc gia của ATSB nữa. Nhưng tại CLB Sportfreunden 1912 ở Giesing München, một ngôi sao mới lại xuất hiện với tài năng ghi bàn bẩm sinh đã thu hút sự chú ý của trưởng đoàn tuyển quốc gia Robert Riedel. Anh ta đã ghi được 8 bàn trong 5 trận đấu quốc tế vào năm 1932. Tên của anh ta là Beckenbauer, Alfons Beckenbauer. Cháu trai của anh ta, Franz, sau này sẽ đóng một vai trò quan trọng trong bóng đá Đức.

Nhưng thế hệ các cầu thủ bóng đá lao động như Alfons Beckenbauer hay Erwin Seeler lại không may. Với năm 1933 và sự chuyển giao quyền lực cho Đảng Quốc gia Đức (NSDAP), phong trào thể thao của giới công nhân đã bị đàn áp một cách tàn bạo, kết thúc một thời kỳ huy hoàng của bóng đá lao động và đội tuyển Đức ATSB.

Đội bóng của ATSB đó đã thi đấu 77 trận quốc tế trong lịch sử của mình. Vào lễ Giáng sinh năm 1932, đội hình ATSB đã đánh bại Ba Lan trong một trận đấu loại cho Giải vô địch châu Âu dành cho người lao động. Đó là trận quốc tế cuối cùng của đội bóng này, bởi vì vài tuần sau đó, Đảng Quốc Xã Đức lên nắm quyền và đàn áp ATSB.

Giải vô địch quốc gia Đức ATSB-Bundesmeisterschaft

Các trận đấu quốc tế của tuyển Đức ATSB

Từ ngày 11 tháng 10 năm 1924 (thắng 3-0 trước Pháp tại Paris) đến ngày 26 tháng 12 năm 1932 (thắng 4-1 trước Ba Lan tại Leipzig ở vòng loại Giải vô địch châu Âu), tuyển Đức ATSB đã thi đấu 77 trận đấu quốc tế, với thành tích: 45 trận thắng, 8 trận hòa, 24 trận thua. Tính quốc tế của phong trào công nhân (tổ chức siêu quốc gia trong Liên đoàn Thể thao Quốc tế Luzern, được phát triển theo hướng dân chủ xã hội, viết tắt là LSI, và Liên đoàn Thể thao Đỏ, viết tắt là RSI) có thể được thể hiện rõ qua hai trận đấu được đề cập ở trên: đối đầu với Pháp – “kẻ thù từ hai cuộc chiến” (1870, 1914) của Đức mà mãi sau này Đội tuyển Đức của DFB mới thi đấu vào năm 1931; và UEFA đến tận 1960 mới lần đầu tiên tổ chức Giải vô địch châu Âu.

Các đối thủ của tuyển Đức ATSB:

• Áo: 15 trận (Tuyển Áo được xem là hay nhất Châu Âu lúc bấy giờ)
• Anh: 11
• Phần Lan: 10
• Bỉ: 8
• Tiệp Khắc: 7
• Thụy Sĩ, Na Uy: mỗi nước 5
• Pháp: 4
• Ba Lan: 3
• Liên Xô, Đan Mạch, Palestine: mỗi nước 2
• Estonia, Latvia, Hungary: mỗi nước 1

Olympic Lao Động 1925

Olympic Lao Động 1931

Theo https://www.espn.ph, https://www.tagesspiegel.de, https://www.arbeiterfussball.de/